Trắc nghiệm từ vựng tiếng Nhật dễ nhầm lẫn

Đừng chỉ học thuộc một nghĩa! Nắm vững những từ tiếng Nhật dễ nhầm lẫn

Chỉ ghi nhớ một nghĩa duy nhất trong từ điển là một trong những lỗi phổ biến nhất khi học từ vựng tiếng Nhật. Thấy nghĩa là “biết”, bạn cho rằng 知る và 分かる có thể dùng thay thế cho nhau; thấy nghĩa là “nóng”, bạn dùng cùng một từ để nói về thời tiết và món súp; thấy nghĩa là “mượn”, bạn lại không phân biệt được mình đang cho người khác mượn hay mượn từ người khác. Trong bản dịch, những từ này thường được diễn đạt bằng cùng một từ, nhưng trong tiếng Nhật, chúng lại khác nhau về đối tượng, chiều hướng hành động hoặc sắc thái ý nghĩa. Các đáp án trong đề thi cũng thường không phải là những từ hoàn toàn không liên quan, mà là một từ khác rất dễ khiến bạn tưởng rằng nó có cùng nghĩa. Vì vậy, chỉ nhận ra mặt chữ là chưa đủ. Bạn còn cần giải thích được “tại sao phải dùng từ này chứ không phải từ kia”.

Dưới đây là năm cặp từ dễ nhầm lẫn kinh điển thường xuất hiện trong JLPT, từ cấp độ sơ cấp đến trung cấp. Mỗi cặp sẽ được giải thích về sắc thái ý nghĩa trước, sau đó là một câu ví dụ có thể áp dụng trong thực tế.

Phân tích 5 cặp từ dễ nhầm lẫn thường gặp trong JLPT (Top 5)

1. 知る vs 分かる

知る thiên về nghĩa “biết được, làm quen với”, diễn tả việc một thông tin hoặc một người trước đây bạn chưa biết nay đã trở thành điều bạn biết. Trong khi đó, 分かる thiên về nghĩa “hiểu, nắm được”, tức là sự việc có thể đã tồn tại từ trước, nhưng điều quan trọng là bạn đã thực sự hiểu nó hay chưa. Trong bản dịch, cả hai đều có thể được dịch là “biết”, nhưng khi muốn nói “Tôi quen biết thầy giáo đó”, bạn cần dùng 知っている; còn khi muốn nói “Nghe giải thích xong, tôi đã hiểu”, bạn dùng 分かった. Nếu dùng 知った để diễn đạt ý “đã hiểu”, người nghe sẽ có cảm giác rằng bạn vừa mới biết đến chuyện đó lần đầu, chứ không phải đã hiểu được vấn đề.

• 彼の名前を知っています。Tôi biết tên anh ấy.
• 先生の説明を聞いて、やっと分かりました。Nghe thầy giải thích xong, cuối cùng tôi cũng hiểu rồi.

2. 暑い vs 熱い

Cả hai từ đều được đọc là あつい và thường được dịch là “nóng”, nhưng điểm khác biệt nằm ở thứ được miêu tả. 暑い dùng để nói về thời tiết, nhiệt độ không khí, mùa trong năm hoặc cảm giác oi bức ở một địa điểm. Ngược lại, 熱い dùng để miêu tả những thứ bạn có thể chạm vào, chẳng hạn như súp, trà, chảo nướng hay nước tắm. Từ này cũng có thể được dùng theo nghĩa bóng để diễn tả cảm xúc mãnh liệt hoặc ánh nhìn nóng bỏng. Khi muốn nói “Hôm nay nóng quá” mà lại dùng 熱い, câu nói sẽ tạo cảm giác như bạn đang mô tả chính ngày hôm nay là một vật thể nóng ran. Ngược lại, câu このコーヒーは暑い cũng khiến người nghe có thể nghĩ rằng bạn đang nhận xét về thời tiết.

• 今日はとても暑いですね。Hôm nay nóng thật đấy nhỉ.
• このスープは熱くて、まだ飲めません。Món súp này còn nóng quá nên tôi chưa uống được.

3. 貸す vs 借りる

Nếu bản dịch chỉ dùng chung một từ “mượn”, bạn sẽ không thể nhận ra chiều hướng của hành động. Trong tiếng Nhật, hai từ này được phân biệt rất rõ. 貸す diễn tả việc chủ sở hữu đưa một món đồ cho người khác mượn, vì vậy chủ ngữ là người cho mượn. 借りる diễn tả việc người sử dụng nhận một món đồ từ người khác để mượn, vì vậy chủ ngữ là người đi mượn. Cả hai đều là tha động từ, không phải một cặp tự động từ và tha động từ, vì thế đừng đoán nghĩa dựa vào đuôi từ. Có thể ghi nhớ theo cách rất cụ thể: nếu tiền hoặc sách rời khỏi tay bạn để đưa cho người khác, hãy dùng 貸す; nếu tiền hoặc sách được đưa đến tay bạn để mượn, hãy dùng 借りる. Nhầm chiều hướng sẽ khiến vai trò của những người trong cả câu bị đảo ngược.

• 友達に傘を貸しました。Tôi đã cho bạn mượn ô.
• 図書館で本を借りました。Tôi đã mượn sách ở thư viện.

4. 閉まる vs 閉める

Đây vừa là một cặp từ dễ nhầm lẫn, vừa là một cặp tự động từ và tha động từ. 閉まる là tự động từ, diễn tả việc cửa ra vào hoặc cửa sổ tự đóng lại, hoặc đang ở trạng thái đóng. Chủ ngữ đi với trợ từ 「が」. 閉める là tha động từ, diễn tả hành động một người chủ động đóng thứ gì đó, nên đối tượng đi với trợ từ 「を」. Chỉ nhìn vào bản dịch như “Cửa đã đóng”, bạn sẽ không biết cửa tự đóng lại do gió hay do chính tay bạn đóng. Hai từ này trong tiếng Nhật thực chất đang hỏi bạn: bạn muốn mô tả một trạng thái hay diễn tả một hành động? Để tìm hiểu thêm về cách dùng trợ từ trong các cặp tự động từ và tha động từ, hãy xem chuyên mục tự động từ và tha động từ.

• ドアが自動で閉まりました。Cửa đã tự động đóng lại.
• 出るときにドアを閉めてください。Khi ra ngoài, vui lòng đóng cửa lại.

5. 尋ねる vs 訪ねる

Cả hai từ đều có cách đọc gần giống nhau là たずねる, và chữ Hán của chúng cũng đều có thể khiến người học liên tưởng đến ý nghĩa “tìm kiếm”. 尋ねる có nghĩa là hỏi, chẳng hạn như hỏi đường, hỏi tên hoặc hỏi lý do; đối tượng được hỏi thường là thông tin. Trong khi đó, 訪ねる có nghĩa là đích thân đến một nơi nào đó để gặp ai đó, hoặc ghé thăm một địa điểm. Hỏi đường ở nhà ga thì dùng 尋ねる; đến nhà thầy giáo rồi ngồi trò chuyện thì dùng 訪ねる. Nếu dùng nhầm, người nghe có thể tưởng rằng bạn đã đến nơi, hoặc ngược lại, nghĩ rằng bạn chỉ đang hỏi thông tin và vẫn chưa lên đường.

• 駅員に道を尋ねました。Tôi đã hỏi nhân viên nhà ga đường đi.
• 日曜日に先生のお宅を訪ねました。Chủ nhật tôi đã đến thăm nhà thầy giáo.

Hãy làm bài kiểm tra bên dưới để xem bạn có chỉ học thuộc nghĩa của từ hay không

Chọn cấp độ gần với trình độ hiện tại của bạn và thử xem mình có thể chọn đúng giữa những từ có nghĩa tương tự hay không. Nếu bạn mất hơn ba giây để phân vân một câu, hãy quay lại xem kỹ năm cách phân biệt ở trên thêm một lần nữa.